จุดเด่นของไทยหลังอาน

จุดเด่นของสุนัขไทยหลังอานคือความโดดเด่นของเอกลักษณ์ประจำสายพันธุ์คือความสง่างามตามธรรมชาติ หูตั้ง หางดาบ และขนที่ขึ้นย้อนแนวทอดจากท้ายขึ้นไปตามแนวเส้นหลัง มีรูปทรงต่างๆ

มีสุนัขเพียง 2 สายพันธุ์ในโลกนี้เท่านั้นที่มีลักษณะขนย้อน (Ridge) ก็คือ Thai Ridgeback Dog (สุนัขพันธุ์ไทยหลังอาน) และ Rhodesian Ridgeback (สุนัขพันธุ์โรดิเชี่ยน)

ย้อนกลับไปเมื่อหลายร้อยปีก่อน สมัยนั้นชาวบ้านนิยมออกหาอาหารโดยการเข้าป่าล่าสัตว์ และมักนำสุนัขติดตามไปช่วยไล่ล่าสัตว์ป่าด้วย

สุนัขไทยหลังอานเป็นสุนัขที่ชาวบ้านนิยมเลี้ยงไว้ช่วยล่าสัตว์เพราะมันสามารถวิ่งได้รวดเร็ว เนื่องจากมีช่วงลำตัวล่ำสันแข็งแรง ปั้นขาเต็มไปด้วยมัดกล้าม อกลึก เอวคอด จึงถูกจัดเป็นสุนัขล่าเนื้อพันธุ์หนึ่ง แต่บางครั้งก็อาจได้ยินคนเรียกสุนัขพันธุ์นี้ว่า “ หมาตามเกวียน ” ตามลักษณะที่วิ่งตามเกวียนนายขณะที่เจ้าของเดินทางเข้าป่า

ทำไมถึงเรียกว่าหลังอาน

สาเหตุที่เรียกว่าหลังอานก็เพราะว่าขนบนหลังขึ้นย้อนกลับ โดยมากเริ่มต้นที่ริมกระดูดสันหลังใต้ไหล่ทั้งสองลงไปเล็กน้อย จนถึงบริเวณกลางหลังหรือสะโพก

มีรูปร่างแตกต่างกัน ซึ่งมองภาพรวมแล้วมีลักษณะคล้ายอานม้าหรืออานรถ (คำว่าอานในพจนานุกรมฯ มีความหมายว่าที่รองนั่งบนหลังสัตว์หรือหลังยานพาหนะ) เราจึงเรียกขนที่ย้อนบนหลังนี้ว่าหลังอาน

บนอานอาจประกอบไปด้วยขวัญมากน้อยไม่กำหนดบางตัวอาจมีถึง 9 ขวัญก็มีหรือ ไม่มีขวัญก็ได้ แต่อานที่สวยจะต้องมีรูปร่างและขวัญทั้งสองด้านสมดุลกัน นอกจากหลังอานแล้วส่วนอื่น ๆ เช่น รูปร่างและสีจะเหมือนกับสุนัขไทยทั่ว ๆ ไป แต่สีที่ได้จดทะเบียนในมาตรฐานพันธุ์กำหนดไว้ 4 สี คือ สีแดง สีดำ สีสวาด และสีกลีบบัว

ชื่อที่ใช้เรียกอาน

ชื่อของอานมิได้มีกำหนดไว้ชัดเจนเป็นมาตราฐานเดียวกัน ดังนั้นแต่ละท้องที่อาจจะเรียกชื่อไม่เหมือนกัน แต่ส่วนใหญ่จะเรียกตามรูปร่างหรือลักษณะของอาน ซึ่งอาจจะแบ่งได้เป็นกลุ่ม ๆ ดังนี้

  1. อานลูกศร คืออานที่มีรูปร่างคล้ายลูกธนูหรือลูกศรมีขวัญ 2 ขวัญบริเวณหัวอานตรงหัวไหล่ ด้านปลายอานจะมีลักษณะเรียวแหลมจรดกลางหลังหรือสะโพก แต่ถ้าอานชนิดเดียวกันแต่ไม่มีหัวอานจะเรียกว่า อานเข็ม หรือ อานเทพพนม แล้วแต่ลักษณะของขน

  2. อานแผ่น เป็นอานข้อนข้างใหญ่อยู่บนแผ่นหลัง อาจมีขวัญหรือไม่มีขวัญก็ได้ จะมีรูปร่างที่แตกต่างกันออกไป ก็จะเรียกชื่อตามลักษณะของสิ่งนั้น เช่น อานพิณ อานไวโอลิน อานใบโพธิ์ อานโบว์ลิ่ง อานม้า อานกีต้าร์ ฯลฯ

  3. อานตกข้าง เป็นอานที่มีรูปร่างคล้ายอานแผ่นแต่มีขนาดใหญ่กว่า ตรงขอบอานจะตกมาจนถึงข้างลำตัว อานชนิดนี้ในยุคหนึ่งได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก

บทความโดย: อ. โย่ง….จันทบุรี